Addysgu Iaith Mewn Cyfrwng Saesneg

cropped_header_1437349158089-02

Mae bywyd athro neu athrawes iaith yn gallu bod yn un galed a di-ddiolch weithiau. Mae dysgu iaith yn beth anodd iawn heb unrhyw amheuaeth o gwbwl. Mae agwedd yr unigolyn tuag at iaith yn rhywbeth pwysig iawn na ellir ei fesur. Rhaid ystyried lefel sgiliau iaith yr unigolyn hefyd ac mae cyflwyno’r iaith newydd mewn ffordd sy’n galluogi’r dysgwr i ddeall digon i wneud rhywfaint o synnwyr allan o’r iaith ond gyda elfennau newydd i symud y dysgwr ymlaen yn dasg cymhleth a phroblematig.  Y gwir ydy gellir cyflwyno’r un peth sawl tro ac nid yw’r dysgwr yn gallu dwyn y peth i’r cof.

Pam mae hyn yn digwydd?

Mae pob unigolyn yn gwahanol ac mae dysgu iaith newydd yn waith caled. Mae dysgu iaith yn digwydd dros amser hir ac mae’n dibynnu ar lawer iawn o ffactorau. Dydy’r athro/awes ddim yn gallu rheoli pob un ohonynt achos does dim modd newid profiadau blaenorol y dysgwr. Un o’r ffactorau mwya ydy cymhelliant neu pwrpas dysgu’r iaith. Beth ydy’r gwerth? Mae oedolyn sy’n dewis dysgu iaith newydd neu unigolyn sy’n gorfod dysgu iaith newydd oherwydd dyna ydy prif iaith cyfathrebu yn leol yn dra gwahanol i ofyn i unigolyn dysgu iaith achos dyna ydy’r drefn.  Wrth gwrs, os ydy’r unigolyn wedi dysgu iaith arall yn flaenorol, mae rhywfaint o  wybodaeth llythrennedd cyffredinol gyda nhw sy’n gallu cefnogi dysgu’r iaith newydd. Yn anffodus, dydy hynny ddim yn wir am lawer o ddysgwyr y Gymraeg mewn cyfrwng Saesneg.

Mae profiadau blaenorol unigolion wrth ddysgu’r Gymraeg yn amrywiol iawn yn fy ardal i ac mewn rhai achosion mae’r profiad wedi bod yn un negyddol neu broblematic oherwydd amrywiaeth o resymau dealladwy.  Ar y llaw arall, mae rhai unigolion yn gallu codi’r iaith yn haws ac mae’r llwyddiant yn eu hysgogi nhw ymlaen. Mae’r Gymraeg yn iaith gwahanol i Saesneg, mamiaith fy nysgwyr, ac mae diffyg ymwybyddiaeth o ramadeg y Saesneg yn gwneud pethau yn fwy anodd; ac heb ymgeisio i ddatrys hyn, dydy rhai o’r dulliau dw i’n defnyddio ddim yn gweithio.

Serch hyn oll, dw i’n dwlu ar iaith. Mae iaith yn bwysig ac yn werthfawr iawn. Erbyn hyn, dw i’n teimlo angerdd tuag at bob iaith ac yn mwynhau mynd ati i ddysgu ieithoedd newydd. Mae’n ddiddorol iawn ac yn llawn trysorau dynoliaeith ar sawl lefel. Dw i’n ffodus iawn achos ces i addysg Gymraeg ac roedd hynny yn rhodd sy wedi arwain at yrfa llwyddiannus. Nawr ar ôl nifer o flynyddoedd wrthi o flaen y dosbarth, dw i’n dechrau ymgyfarwyddo â nifer o’r ffactorau galla i reoli sef y dulliau addysgu, deunyddiau, technoleg, methodoloeg a threfniant addysgu.

Taith ydyw bywyd a thaith ydyw datblygu fel athro/awes.  Wrth bori drwy Drydar a’r we a chael fy herio gan gyd-weithwyr, dw i wedi cymryd y cam cyntaf i fyd addysgu iaith mewn cyd-destun byd-eang. Dyna ydy prif nod blog Cymraeg Cyfrwng Saesneg, sef casglu gwybodaeth am ddysgu ac addysgu iaith o bob cwr a chornel y byd er mwyn i ni ddatblygu a gwireddu ein breuddwyd o greu Cymru dwyieithog. Dw i’n gobeithio y byddwch yn mwynhau pori ac arbrofi gyda’r dulliau a deunyddiau gellir dod o hyd iddynt yma.

Barri